آنچه در قلمرو جسم و بدنِ مكلّف است ، همان احكام و آداب يك فريضه است كه بيان آن به عهده‌ى « فقه » است و آنچه در قلمرو قلب اوست ، همان اسرار و بطون يك فريضه است كه تبيين آن به عهده‌ى « فقهِ فقه » است . از اينرو اين قلب آدمى است كه به شهودِ عينى يك فريضه و اسرار نهانى يك عبادت مىرسد و به درك آنچه كه چشمان ظاهرى از نظاره‌ى آن عاجزند ، نائل مىشود . « حجّ » نيز - كه از اعظم و اهمّ عبادات الهى است - از اين اصل اصيل مستثنى نيست . زيارت بيت‌اللَّه الحرام ، صورت و قشر و ظاهرى دارد كه همان « مناسك حجّ » است و « علم شريف فقه » آن را تبيين نموده است ، و سيرت و مغز و باطنى دارد كه - فى الجمله - همان « سير الى اللَّه و سلوك الى جناب اللَّه ( عزوجل ) » است كه « فقه اللَّه الاكبر » آن را تشريح كرده است . اين سير به جانب دوست و سفرِ عرفانى الهى ، داراى منازلى است كه هر منزل ، خود مشتمل بر مقامات و مراتبى است ، كه پاره‌اى از آنها جُز براى اهل معارف الهى و اولياى